İşsizlik sorununu çözmek için nereye kadar kamuya yüklenilecek?

Yazılarımda, ders verirken, panel ve toplantılarda en çok önem verdiğim konu işsizliktir. Bana göre bir ekonomi istihdam yaratamıyorsa, sorun derindir.

İş aramayıp çalışmaya hazır olan 2 milyon kişiyi de eklerseniz bugün yaklaşık 5 milyon kişi işsiz. Büyük çoğunluğu genç. Kesin veriler olmamakla beraber, üniversite mezunları arasındaki işsizlik hızla artıyor.

Bana hayalci diyebilirsiniz. Başta gençler olmak üzere iş arayanların talepleri karşılanamıyorsa, siyasetçisinden ekonomistine herkes işi gücü bırakıp sadece bu konuları konuşmalı. Çözüm seçenekleri üzerinde tartışmalı.

Kuraklık büyüme ve enflasyonda beklentileri bozabilir.

Şubat ayında Ankara’da 17 derece sıcaklık gördük ama bu kış kar görmedik desem yalan değil. Kuraklık beklentisi her geçen gün artıyor. Uzmanlardan ciddi uyarılar gelmeye başladı.

Haklılar.

İnsan su ve gıda olmadan yaşayamaz. Tarih, bir anlamda, su ve gıda güvenliğini sağlamak için yapılan savaşların bütünüdür. Meraklı olanlar bilirler, suya ve tarım alanına hâkim olan uluslar ekonomik büyüme mücadelesine daima bir adım önde başlamışlardır.

Bu nedenledir ki, dünya nüfusunun çok büyük çoğunluğu kuzey yarım kürede yeşil kuşak olarak tanımlanan, bol yağmur alan, ekilebilir arazinin çok olduğu bölgelere yerleşmiştir.

Ekonomiyi nasıl etkiler?

Ödemeler dengesindeki yapısal değişim

Yeni bir tartışma konumuz oldu. Yüksek cari açık vermemize rağmen ekonominin büyümemesinin nedenleri araştırılıyor. Diğer bir deyimle, madem cari açık tasarruf açığına eşit ve bu açığı kapatmak için dışarıdan ithal edilen kaynakla yatırımlar ve tüketim harcamaları yapılıyorsa o zaman ekonomi neden daha fazla büyümüyor?

Aslında zamanlaması açısından çok doğru bir soru.

Ekonomik verilere biraz daha yakından bakarsak, kesin olmasa da bir cevap bulmak olası. Kesin diyemiyorum çünkü, aşağıda bahsedeceğim değişimi birkaç yıl daha izlemeden ve daha kapsamlı çalışmalar yapmadan sonuca yönelik hükme ulaşmak doğru olmaz. Ama değişimi izleyip, şimdiden önlem alınmazsa, sonra çok geç kalınır.

Kırılganlık göstergeleri

En son yeni FED Başkanı Yellen gelişen piyasalardaki kırılganlıklara dikkat çekti. Bir anlamda “Sorun bizi doğrudan ilgilendirmiyor” demeye getirdi. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkeleri etkin ve kapsamlı yapısal reformları hayata geçirmeleri konusunda uyardı.

Nedir bu kırılganlık? Neden bu kadar önemli?

Aslında üzerinde anlaşılmış ortak bir tanımı yok. Siyasi ve ekonomik ayrımlar yapılarak bazı tanımlar geliştirilmiş.