Çağdaş demokrasilerin, ekonomik gelişmişliğin gelir
dağılımı eşitliğinden tutun da ifade özgürlüğüne kadar birçok ekonomik ve siyasi
kıstası vardır.
Herkes olaya kendi açısından bakar. İktisatçılar
konuyu üretime, kalkınmışlığa, ülkenin zenginliğine bağlamayı severler. Siyasetçiler
için özgürlükler ve kurumlar daha önemli olabilir.
Onlar nereden bakarsa baksın, insanlar için
önemli olan refah içinde mutlu yaşayabilmektir. Ancak refah ve mutluluk göreli
kavramlardır. İnsandan insana değişir.
Ama ben bu yazıda yukarıdaki bakış açılarını
tartışmak istemiyorum.
Batının
gelişmiş demokrasileri ile doğunun geri kalmış ülkeleri arasındaki en belirgin
farklardan birisi, toplumda ilkelerin (kuralların) yerine ilişkilerin öne
çıkması, etkin olmasıdır.
Demokrasinin özünün toplumda kuralların
egemenliği olduğu genel kabul gören bir görüştür. Demokrasilerde, kural koymak,
uygulamak, gerektiğinde de değiştirmek için oluşturulan kurumların sağlıklı ve etkin
çalışması önemlidir. Gelişmiş demokrasiler bu yapılar sayesinde bulundukları
yere gelmişlerdir.
Örnek
vermek gerekirse.
HAKAN ÖZYILDIZ